Filosoferen met kinderen, hoe doe je dat?

Regelmatig krijg ik de vraag: Filosoferen met kinderen van 8? Hoe doe je dat dan?
Mijn antwoord: Kinderen hebben zelf zoveel vragen, dat het soms vanzelf gaat. Zolang je maar open staat voor hun vragen. En niet oordeelt over hun antwoorden.

Zo stelde ik mijn vierde-groepers de vraag of ze laatst nog iets merkwaardigs hadden meegemaakt.
Iets waar ze nog steeds vragen over hadden.

Thijs stak direct zijn vinger op. Hij had in de auto gezeten met nog vier mensen en ze reden op de weg rondom Parijs.
Hij vond het heel gek, dat hij als enige de Eiffeltoren had gezien en de anderen niet. Hij bleef zich maar afvragen of hij de Eiffeltoren nu wel of niet gezien had.
De filosofische vraag die zich bijna opdrong was: Hoe kun je iets zeker weten?

De kinderen gingen toen zelf criteria opstellen. Dat leverde een mooie lijstje op:
1. Je kunt het controleren.
2. Je kunt er met meerdere mensen naar wijzen.
3. Het staat ergens opgeschreven.
4. Je kunt het meten
5. Je kunt er anderen naar vragen die er goed in zijn.

Met dit lijstje in gedachten tekenden we iets dat we zeker konden weten. Max tekende de katjes die hij binnenkort zou krijgen. Noor tekende zichzelf.
We hebben de criteria erop losgelaten. Noor konden we geruststellen. Of we zeker konden zijn van de katjes, dat niet. Max kon er alleen op hopen.

Van belang voor het filosoferen met kinderen is dat de gespreksleider niet zijn eigen mening laat meetellen. Jouw mening doet er niet toe.
Als gespreksleider probeer je dat wat kinderen zeggen naar voren te halen, met de woorden die het kind zelf gebruikt heeft.
Met de kinderen onderzoek je de stelling, zoals: Ik kan zeker weten dat ik over twee weken katjes krijg.
Je stelt open vragen of geeft een tegenvoorbeeld. Kunnen we zeker weten wat er in de toekomst gebeurt? Of: kun je ook zeker weten dat je over twee jaar katjes krijgt? Of over twee minuten? In het begin doe je dit voor, later doen kinderen dat zelf. Zo leren ze met elkaar twijfelen en onderzoeken.

 

1 gedachte over “Filosoferen met kinderen, hoe doe je dat?”

  1. Paulien,
    Met de complimenten van ook je vader voor deze bijzonder helder informatieve wegwijzer naar kinderfilosofie.
    Als ik nu jonge kinderen had, of als ik zelf nog jong was dan zou
    ik zeker gemotiveerd zijn geraakt door deze website.
    Kinderfilosofie, lijkt mij een zeer nuttige ondersteuning bij de opvoeding en onontbeerlijk voor kinderen die nog een hele weg te gaan hebben.
    Je moeder

    Beantwoorden

Plaats een reactie